Jak rozpoznać zapalenie spojówek u kota? Objawy i leczenie

Dla wielu opiekunów pierwsze objawy problemów z oczami kota, takie jak zaczerwienienie, opuchlizna powiek czy sytuacja, gdy zwierzę pociera oczy łapką, mogą wydawać się niegroźne. Tymczasem zapalenie spojówek to jedno z najczęstszych schorzeń wpływających na zdrowie oczu kotów i może być związane zarówno z infekcjami wirusowymi, takimi jak koci katar czy herpeswirusowe zapalenie spojówek, jak i alergiami lub urazami mechanicznymi. Wczesne rozpoznanie choroby ma duże znaczenie, ponieważ nieleczony stan zapalny może prowadzić do poważniejszych powikłań obejmujących błonę śluzową oka i inne struktury narządu wzroku. Wyjaśniamy, jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia spojówek u kota, na jakie objawy zwrócić uwagę oraz kiedy konieczna jest wizyta w gabinecie weterynaryjnym. Dowiesz się również, jakie metody leczenia są stosowane oraz dlaczego odpowiednie leczenie powinno zawsze być dobrane przez specjalistę.

Kocie oczy są wrażliwym narządem i narażone są na szereg chorób. Do najpopularniejszych należą: zapalenie spojówek, wypadnięcie trzeciej powieki, zatkanie kanalików łzowych, jaskra, zaćma, koci katar. Na szczęście większość z tych schorzeń daje widoczne objawy, a w porę zdiagnozowane nie stanowią zagrożenia dla życia czy zdrowia kota. Jednak każdą z tych chorób należy niezwłocznie wyleczyć, bo nieleczone mogą nieść poważniejsze konsekwencje.

Stan zapalny kocich oczu może mieć wiele przyczyn. Może być on skutkiem urazu mechanicznego, zakażenia wirusami lub bakteriami, albo występować na tle alergicznym. Statystycznie to właśnie wirusy i bakterie w największej mierze odpowiadają za kocie zapalenie spojówek. Najczęstszym patogenem jest FHV-1, atakujący spojówki oraz rogówkę, następnie Chlamydofila felis, Mycoplasma spp. oraz Bordetella bronchiseptica. Zapaleniem spojówek koty najczęściej zarażają się od innych kotów.

FAQ: Czy alergia może powodować zapalenie spojówek u kota?

Tak. Pyłki roślin, kurz, środki czystości czy niektóre składniki pokarmowe mogą wywołać alergiczne zapalenie spojówek objawiające się przede wszystkim zaczerwienieniem i łzawieniem oczu.

Do objawów zapalenia spojówek przede wszystkim należy zaczerwienienie oka, opuchnięcie i ropna wydzielina. Pojawia się też świąd, więc kot może próbować ocierać się okiem o inne przedmioty. Dodatkowo kot może mrużyć źrenice, być niespokojny (lub wręcz przeciwnie – ospały) oraz stracić apetyt. Zapaleniu spojówek towarzyszy dyskomfort, ale nie ból. Zapalenie może dotykać w początkowej fazie tylko jedno oko, więc już wtedy należy reagować.

Ważnym objawem jest pojawienie się trzeciej powieki u kota nachodzącej na oko.

FAQ: Czy zapalenie spojówek u kota jest bolesne?

Najczęściej powoduje dyskomfort, świąd i podrażnienie, ale nie silny ból. Jeżeli kot reaguje agresywnie na dotyk okolicy oka lub wyraźnie cierpi, może to wskazywać na inne schorzenie wymagające pilnej diagnostyki.

Czas leczenia jest zależny w dużej mierze od stopnia zapalenia i od tego czy nie doszło do nadkażenia bakteryjnego, ale zwykle trwa kilka dni, ale może też sięgną nawet kilku tygodni. Niestety ma skłonność do nawrotów – szczególnie jeżeli przyczyną jest reakcja alergia u kota lub chlamydia.

FAQ: Czy zapalenie spojówek u kota może samo przejść?

W niektórych przypadkach objawy mogą czasowo ustąpić, jednak nie oznacza to wyleczenia choroby. Nieleczony stan zapalny może nawracać lub prowadzić do kolejnych problemów zdrowotnych związanych z narządem wzroku.

Jeżeli zauważymy niepokojące zmiany na oczach kota, należy bezwzględnie udać się do lekarza weterynarii. Ponieważ samodzielnie możemy postawić błędną diagnozę i za zapalenie spojówek uznać objaw gorszej choroby. Jeżeli jednak weterynarz potwierdzi nasze przypuszczenia – najpewniej zaleci zakrapianie kocich oczu kroplami, konieczne mogą być tabletki lub zastrzyki, a dodatkowo może być konieczne stosowanie maści z antybiotykiem – jeżeli pojawiła się wraz z zapaleniem infekcja bakteryjna.

FAQ: Jak szybko działa leczenie zapalenia spojówek?
Pierwsze efekty terapii są często widoczne już po kilku dniach. Nie oznacza to jednak zakończenia leczenia – preparaty należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza, nawet jeśli objawy ustąpiły wcześniej.

Na koniec warto wspomnieć, że nie istnieją domowe sposoby na wyleczenie zapalenia spojówek u kota. Wręcz przeciwnie – przemywając np. kocie oczy ziołami lub samodzielnie dobierając krople do oczu – możemy mu bardzo zaszkodzić np. wywołując dodatkową reakcję alergiczną.

Problem samodzielnego leczenia może być o tyle poważny, że jak wspomniano wyżej – przyczyną zapalenia spojówek często jest chlamydia. Nieleczone zapalenie spojówek po pewnym czasie może samoistnie przejść w stan bezobjawowy, podczas gdy kot nadal jest chory i nadal zaraża.

Dlatego tak ważne jest, aby zagadnienia kociego zdrowia każdorazowo konsultować z weterynarzem.

FAQ: Czy zapalenie spojówek u kota może samo przejść?

W niektórych przypadkach objawy mogą czasowo ustąpić, jednak nie oznacza to wyleczenia choroby. Nieleczony stan zapalny może nawracać lub prowadzić do kolejnych problemów zdrowotnych związanych z narządem wzroku.

Zapalenie spojówek u kota jest w głównej mierze przyczyną zakażenia chlamydią. Do zarażenia najczęściej dochodzi podczas bezpośredniego kontaktu z chorym zwierzęciem – dlatego najczęściej choroba ta dotyka koty żyjące w dużych skupiskach – schroniskach czy hodowlach. Najbardziej wrażliwe na zakażenie są zwierzęta młode tj. pomiędzy 5. a 12. tygodniem życia. Niestety kot może zarażać nawet kilka tygodni od ustąpienia objawów, a dodatkowo choroba może przechodzić tylko w fazę utajoną i nawracać.

FAQ: Czy kot po przechorowaniu chlamydiozy może zachorować ponownie?
Tak. Nawet po ustąpieniu objawów bakterie mogą pozostawać w organizmie i uaktywnić się ponownie, np. przy spadku odporności lub silnym stresie.

Jeżeli nasz kot ma zapalenie spojówek, powinniśmy szczególnie dbać o higienę, bo istnieją badania mówiące o tym, że bakteria może powodować zapalenie rogówki oraz spojówek u ludzi. Rzadsze doniesienia informują o przypadkach poważnej choroby ogólnoustrojowej lub zapaleniu płuc ludzi.

Niektóre koty, zwłaszcza te z długą sierścią – wymagają szczególnej dbałości o okolicę oczu. Zaleca się wówczas przemywać ją wacikami przeznaczonymi do higieny kocich oczu, czystą wodą lub solą fizjologiczną - zawsze od strony wewnętrznej do zewnętrznej oka. Warto również regularnie szczepić kota na chlamydie. Nie jest to obowiązkowe szczepienie kota, ale zalecane szczególnie wtedy, kiedy kot ma styczność z innymi kotami.

Warto również wspierać wzrok i odporność pupila witaminami i suplementami dla kotów - zawsze w porozumieniu z lekarzem weterynarii.

FAQ: Jak często należy czyścić oczy kota?
U większości zdrowych kotów codzienna pielęgnacja nie jest konieczna. Regularnego oczyszczania mogą wymagać natomiast rasy długowłose oraz koty mające tendencję do łzawienia.

• Maggs D.J., Miller P.E., Ofri R.: Okulistyka weterynaryjna, wyd. Edra Urban & Partner, 2008.

• Kulińska D. , Dalek M. , Głuszyńska A. , Fiuk M., Eozynofilowe zapalenie rogówki i spojówek u kotów - opis przypadku, w: Weterynaria w Praktyce, 2018, 15/06.