Wymiana zębów u psa: kiedy wypadają mleczaki i jakie są objawy?

W diecie szczenięcia należy uwzględnić przede wszystkim jego potrzeby wynikające ze wzrostu, a nie próbować „wzmacniać zębów” samodzielnie dodawanym wapniem. Psu trzeba zapewnić kompletną i zbilansowaną, pełnoporcjową karmę dla szczeniąt, odpowiednią również do docelowych rozmiarów zwierzaka. Ma to znaczenie dla prawidłowego rozwoju całego organizmu, w tym układu kostnego.

Szczególnie u szczeniąt ras dużych i olbrzymich nie należy samodzielnie zwiększać podaży wapnia, ponieważ prawidłowe żywienie rosnącego psa wymaga właściwego bilansu wapnia i fosforu, a ich nadmiar lub niewłaściwe proporcje mogą być niekorzystne dla rozwijającego się układu kostnego.

Jeżeli w okresie wymiany zębów gryzienie suchej karmy sprawia psu wyraźny dyskomfort, można omówić z lekarzem weterynarii sposób podawania posiłków. Nie ma natomiast potrzeby wybierania karmy o większych granulkach wyłącznie w celu stymulowania uzębienia.

Dowiedz się więcej: Dlaczego psu śmierdzi z pyska? | Fera.pl

Jednym z najważniejszych zaburzeń podczas wymiany uzębienia są przetrwałe zęby mleczne, ponieważ prawidłowo mleczak powinien ustąpić miejsca swojemu stałemu następcy. Jeśli jednak zęby stałe wyrastają obok mlecznych, w pysku pojawia się potocznie określane podwójne uzębienie.

Problem szczególnie łatwo zauważyć przy kłach – opiekun widzi wtedy dwa kły znajdujące się bardzo blisko siebie. Co ważne, nie należy czekać przez wiele tygodni w nadziei, że problem na pewno rozwiąże się sam. Przetrwałe mleczaki powinien ocenić lekarz weterynarii, gdy tylko widoczny jest już odpowiadający im ząb stały.

Pozostawienie dwóch zębów w miejscu przeznaczonym dla jednego może prowadzić do:

• stłoczenia uzębienia;

• nieprawidłowego usytuowania zębów stałych;

• nieprawidłowego kontaktu zębów;

• wady zgryzu;

• urazu dziąsła lub podniebienia;

• zatrzymywania resztek pokarmowych pomiędzy zębami;

• szybszego odkładania płytki i kamienia nazębnego;

• zapalenia dziąseł i rozwoju choroby przyzębia.

W ten sposób powstaje ważny ciąg zależności: przetrwały mleczak → stłoczenie zębów → zaleganie resztek → płytka nazębna → kamień nazębny → stan zapalny przyzębia.

Przetrwałe mleczaki częściej występują u mniejszych psów, w tym ras miniaturowych, oraz niektórych ras brachycefalicznych. Do ras, u których problem może występować częściej, należą między innymi niewielkie psy takie jak shih tzu. Nie oznacza to jednak, że u większego psa można zrezygnować z kontroli wymiany uzębienia.

Jeśli mleczak nadal znajduje się w pysku, gdy jego stały następca już się wyrzyna, konieczna jest ocena lekarza weterynarii, ponieważ przetrwałe zęby mogą wymagać interwencji chirurgicznej i ekstrakcji, aby stworzyć miejsce dla prawidłowego ustawienia zęba stałego.

Warto podkreślić, że mleczaka nie wolno usuwać samodzielnie, ponieważ jego długi i delikatny korzeń może się złamać, a nieprawidłowo przeprowadzona manipulacja stwarza ryzyko uszkodzenia rozwijającego się zęba stałego. Zabieg wykonywany przez lekarza weterynarii przeprowadza się w znieczuleniu, a w razie potrzeby stosowana jest również diagnostyka stomatologiczna.

Fizjologiczna wymiana zębów u psa nie powinna powodować silnego bólu ani znacznego pogorszenia stanu szczenięcia. Regularne oglądanie jamy ustnej pozwala wcześnie wykryć problem, zanim dojdzie do utrwalenia nieprawidłowego zgryzu lub innych powikłań.

Z lekarzem weterynarii warto skontaktować się szczególnie wtedy, gdy:

• ząb stały wyrasta, a mleczak nadal pozostaje na miejscu;

• pojawiają się dwa kły obok siebie;

• ząb rośnie pod nieprawidłowym kątem;

• ząb dotyka lub rani podniebienie albo dziąsło;

• występuje silny ból lub obfite krwawienie;

• pies ma wyraźne trudności z jedzeniem;

• ząb został złamany;

• po zakończeniu typowego okresu wyrzynania brakuje oczekiwanego zęba;

• pojawia się wyraźny stan zapalny lub znaczny obrzęk jamy ustnej.

Nieprawidłowo ustawione zęby mogą prowadzić do skrzywienia zgryzu i traumatycznego kontaktu z tkankami jamy ustnej. Wczesna ocena jest szczególnie istotna w okresie wzrostu szczęki i żuchwy.

Sprawdź też: Zatwardzenie u psa: objawy, przyczyny i leczenie

Brak widocznego zęba nie zawsze oznacza, że pies nie ma jego zawiązka. Ząb może być niewyrżnięty lub zatrzymany w kości szczęki albo żuchwy. Lekarz weterynarii obejrzy zwierzę, oceni liczbę zębów i zgryz, a w razie potrzeby przeprowadzi dodatkowe badania.

Jednym z nich jest RTG stomatologiczne, które pozwala sprawdzić obecność i położenie niewidocznego zęba oraz jego korzeni. Umożliwia to odróżnienie rzeczywistego braku zęba, np. hipodoncji, od zaburzenia wyrzynania.

Złamany mleczak lub ząb stały powinien zostać oceniony przez lekarza weterynarii. Uszkodzenie może obejmować szkliwo i zębinę, a przy głębszym złamaniu również miazgę. Nie należy czekać na samoistne rozwiązanie problemu ani próbować usuwać zęba w domu.

Uraz mleczaka jest istotny również dlatego, że w jego sąsiedztwie rozwija się zawiązek zęba stałego. Sposób dalszego postępowania zależy więc od rodzaju uszkodzenia, wieku szczenięcia oraz tego, którego zęba dotyczy problem.