Robaki u kota, jak potocznie mówi się o pasożytach wewnętrznych, mogą pojawić się zarówno u zwierząt wychodzących, jak i tych, które całe życie spędzają w domu. Koty mające dostęp do przebywania nazewnątrz, a zwłaszcza polujące, są jednak bardziej narażone na kontakt z pasożytami i ich żywicielami pośrednimi. Zarobaczenie może powodować wymioty, biegunkę, spadek masy ciała czy pogorszenie kondycji sierści, ale niekiedy przez długi czas przebiega bez wyraźnych objawów. Dlatego ważnymi elementami profilaktyki są obserwacja swojego kota, odpowiednio zaplanowane badania kału oraz odrobaczanie dostosowane do wieku i stylu życia zwierzęcia.
Rodzaje pasożytów wewnętrznych u kotów
Do pasożytów wewnętrznych kota należą nicienie, w tym glisty i tęgoryjce, tasiemce oraz pierwotniaki. Poszczególne rodzaje pasożytów różnią się cyklem życiowym, drogą zakażenia oraz miejscem bytowania w organizmie kota. Nie każdy wywołuje też takie same objawy.
Jak wygląda glista kocia?
Glista kocia (Toxocara cati) jest nicieniem, którego dorosłe osobniki bytują w jelicie cienkim kota. Mają wydłużony, jasny, przypominający nitkę lub cienki makaron kształt i osiągają zwykle kilka–kilkanaście centymetrów długości.
Cykl życiowy glisty obejmuje jaja, larwy oraz dorosłe osobniki. Jaja glisty wydalane wraz z kałem zakażonego zwierzęcia mogą przedostawać się do środowiska, a po osiągnięciu stadium inwazyjnego stają się źródłem zakażenia dla kolejnych żywicieli. Kot może zarazić się drogą pokarmową, np. połykając inwazyjne jaja obecne w środowisku lub zjadając zakażonego żywiciela. Kocięta mogą zostać zakażone również za pośrednictwem mleka matki.
Przy silnej inwazji glisty mogą powodować zaburzenia ze strony układu pokarmowego, pogorszenie kondycji, a u kociąt także wzdęty brzuch i problemy z prawidłowym wzrostem.
Po czym rozpoznać tasiemca u kota?
Tasiemce są pasożytami przewodu pokarmowego, które mogą osiągać znaczne rozmiary. Ciało dorosłego tasiemca składa się z licznych członów. To właśnie niewielkie, jasne człony pasożyta opiekun może czasami zauważyć w kale, wokół odbytu kota albo na sierści w okolicy krocza.
Droga zakażenia zależy od gatunku tasiemca. W przypadku Dipylidium caninum ważną rolę odgrywają pchły, które są jego żywicielami pośrednimi. Kot może zarazić się podczas pielęgnacji sierści, gdy przypadkowo połknie zakażoną pchłę. Inne tasiemce mogą trafiać do organizmu kota wraz z upolowanym gryzoniem lub innym żywicielem pośrednim. Z tego powodu szczególnie narażone są koty wychodzące i polujące.
Zakażenie nie zawsze daje wyraźne symptomy. Przy większej liczbie pasożytów mogą pojawić się zaburzenia trawienia, spadek masy ciała, pogorszenie wyglądu sierści czy świąd okolicy odbytu.
FAQ: Czy robaki wychodzą z odbytu kota?
Niektóre pasożyty mogą być zauważalne w okolicy odbytu. Dotyczy to przede wszystkim członów tasiemca, które mogą pojawić się na sierści w okolicy krocza. Zaobserwowanie takich elementów jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem weterynarii.
Tęgoryjce i pierwotniaki u kota
Do innych pasożytów wewnętrznych należą tęgoryjce, m.in. Ancylostoma tubaeforme. Są to niewielkie nicienie jelitowe. Żywią się krwią, dlatego silna inwazja może prowadzić do jej utraty, osłabienia, a w skrajnych przypadkach także do niedokrwistości. Możliwe są również biegunka u kota i pogorszenie ogólnej kondycji zwierzęcia.
Osobną grupę stanowią pierwotniaki. Należą do nich Giardia duodenalis oraz kokcydia z rodzaju Cystoisospora. Zakażenie może powodować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, przede wszystkim biegunkę. Szczególnej uwagi wymagają kocięta i zwierzęta osłabione, u których nasilone objawy ze strony układu pokarmowego mogą szybciej doprowadzić do odwodnienia.
Objawy robaków u kota
Objawy robaków u kota mogą być bardzo różne, a ich nasilenie zależy od rodzaju pasożyta, intensywności inwazji, wieku i ogólnego stanu zdrowia zwierzęcia. Co ważne, obecność pasożytów może przez pewien czas nie powodować żadnych zauważalnych dolegliwości.
Jednym z niepokojących sygnałów może być uwidocznienie trzeciej powieki u kota. Nasuwa się ona fizjologicznie podczas snu, ale jej utrzymująca się widoczność przy otwartych oczach powinna skłonić opiekuna do konsultacji weterynaryjnej. Nie jest to jednak objaw charakterystyczny wyłącznie dla chorób pasożytniczych.
Do symptomów, które mogą pojawić się przy zarobaczeniu, należą:
-
biegunka, luźny kał lub częstsze wypróżnianie,
-
obecność śluzu w kale,
-
spadek masy ciała,
-
wzdęty brzuch, zwłaszcza u kociąt,
-
brak apetytu lub inne zaburzenia apetytu u kotów,
-
osowiałość i zmiana zachowania,
-
ból brzucha i przyjmowanie pozycji bólowej,
-
częste lizanie lub drapanie okolicy odbytu,
-
matowa, pogarszająca się sierść,
-
ślinienie,
-
krztuszenie się,
-
osłabienie i szybsze męczenie się.
Objawy te nie są swoiste dla pasożytów i mogą towarzyszyć wielu innym chorobom. Brak objawów również nie wyklucza zakażenia pasożytami – ich obecność może potwierdzić dopiero odpowiednia diagnostyka.
W przypadku pasożytów płucnych mogą pojawiać się kaszel, duszność czy próby odkrztuszania. Ich diagnostyka może wymagać zastosowania innych metod badania kału niż w przypadku typowych pasożytów jelitowych.
FAQ: Czy jak kot ma robaki, to się drapie?
Może się drapać, ale sam świąd nie świadczy o obecności robaków. Drapanie może być związane np. z pchłami, alergią lub chorobą skóry, dlatego jego przyczynę powinno zostać ocenione przez specjalistę.
Robaki w kale lub wymiotach kota
Przy silnej inwazji pasożytniczej opiekun może zauważyć robaki w kale lub wymiotach pupila. Glisty mogą przypominać jasne nitki lub cienki makaron, natomiast w przypadku tasiemca częściej widoczne są jego niewielkie człony.
Widoczne gołym okiem pasożyty są sygnałem, aby możliwie szybko zgłosić się ze swoim kotem do gabinetu weterynaryjnego. Ich brak nie oznacza jednak, że zwierzę nie jest zakażone. Jaja i inne stadia rozwojowe wielu pasożytów są mikroskopijne, dlatego nie można ocenić stanu kota wyłącznie na podstawie wyglądu jego odchodów.
Najczęstsze przyczyny pasożytów u kota
Na zakażenie szczególnie narażone są koty wychodzące, zwłaszcza poruszające się swobodnie poza domem i polujące. Opiekun nie ma wtedy pełnej kontroli nad tym, z czym zwierzę ma kontakt i co zjada.
Do zakażenia może dojść poprzez kontakt z zanieczyszczoną glebą, wodą lub odchodami innych zwierząt. Źródłem pasożytów mogą być również pchły, owady, surowe mięso oraz upolowane gryzonie czy ptaki. Kot może więc zarazić się zarówno poprzez połknięcie jaj pasożytów znajdujących się w środowisku, jak i poprzez zjedzenie ich żywiciela pośredniego.
Polujący kot może np. zarazić się tasiemcem po zjedzeniu upolowanego gryzonia. Z kolei połknięcie zakażonej pchły podczas wylizywania sierści może doprowadzić do zakażenia Dipylidium caninum.
Kot wychodzący na smyczy ma zwykle mniejsze możliwości polowania niż zwierzę swobodnie przemieszczające się po okolicy, nadal jednak może mieć kontakt z zanieczyszczoną ziemią, wodą, odchodami czy innymi zwierzętami.
Czy niewychodzący kot może mieć robaki?
Koty niewychodzące również mogą paść ofiarą pasożytów. Brak spacerów i polowania zmniejsza ryzyko, ale go nie eliminuje. Do domu mogą zostać przyniesione jaja pasożytów znajdujące się na obuwiu czy innych przedmiotach mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym.
Źródłem zakażenia mogą być również pchły, owady złapane w mieszkaniu, surowe mięso czy kontakt z innymi zwierzętami. Dlatego również w przypadku kota niewychodzącego profilaktykę warto dopasować do jego rzeczywistych czynników ryzyka, zamiast zakładać, że zwierzę przebywające w domu nie może mieć robaków.
Jak wykryć robaki u kota?
Sam wygląd i zachowanie zwierzęcia nie wystarczają do rozpoznania choroby pasożytniczej. Jeśli pojawiają się niepokojące objawy lub istnieje ryzyko zakażenia, lekarz weterynarii może zlecić badanie kału, które pomaga wykryć obecność pasożytów lub ich stadiów rozwojowych.
W diagnostyce parazytologicznej stosuje się różne metody, dobierane odpowiednio do podejrzewanego rodzaju pasożyta. W próbce kału można poszukiwać np. jaj nicieni czy pierwotniaków. W niektórych przypadkach przydatne są próbki pobrane z kilku wypróżnień, ponieważ pasożyty i ich stadia rozwojowe nie zawsze są wydalane równomiernie.
Rozpoznanie ich rodzaju ułatwia dobranie odpowiedniego leczenia weterynaryjnego. Ma to znaczenie, ponieważ nie każdy preparat przeciwpasożytniczy działa na wszystkie pasożyty wewnętrzne kota.
Jak odrobaczyć kota?
Odrobaczanie kota może polegać na podaniu preparatu doustnego albo zastosowaniu odpowiednich kropli spot-on. Wybór formy nie powinien być jednak jedynym kryterium. Preparat trzeba dopasować przede wszystkim do masy ciała i wieku kota, rodzaju pasożyta oraz indywidualnego ryzyka zakażenia.
Lekarz weterynarii może dobrać substancję czynną i schemat leczenia odpowiedni dla konkretnego zwierzęcia. Jest to szczególnie ważne przy potwierdzonym zakażeniu pasożytami, ponieważ poszczególne środki różnią się spektrum działania.
Kot nie powinien otrzymywać preparatów przeznaczonych dla psów ani ludzi. Niektóre substancje bezpieczne dla jednego gatunku mogą być niebezpieczne dla drugiego. Jeśli w domu przebywa więcej zwierząt, sposób postępowania warto omówić z lekarzem. Konieczność leczenia pozostałych zwierząt zależy od wykrytego pasożyta i ryzyka zakażenia.
Tabletki odrobaczające dla kotów
Tabletki na odrobaczanie są jedną z najczęściej stosowanych form preparatów przeciwpasożytniczych. Dla części opiekunów ich podanie bywa jednak trudne, ponieważ kot może wypluć lek lub nie chcieć go połknąć.
Pomocne mogą być specjalne podajniki do tabletek lub inne sposoby zalecane przez lekarza weterynarii. Ważne jest upewnienie się, że zwierzę rzeczywiście przyjęło całą zaleconą dawkę. Tabletkę można podać samodzielnie w domu albo poprosić o pomoc w gabinecie weterynaryjnym.
FAQ: Czy można samemu odrobaczyć kota?
Preparat można w wielu przypadkach podać samodzielnie, ale jego dobór warto wcześniej omówić z lekarzem weterynarii. Szczególnie istotne jest prawidłowe ustalenie dawki i upewnienie się, że środek obejmuje swoim działaniem pasożyta, którego trzeba zwalczyć.
Pasty i żele odrobaczające
Niektóre środki przeciwpasożytnicze występują w postaci past lub żeli doustnych. Taka forma może ułatwiać podanie preparatu kotu, który źle toleruje tabletki.
Podobnie jak w przypadku innych środków, należy przestrzegać dawkowania i sposobu podania określonego dla konkretnego produktu. W razie wymiotów, biegunki lub innych niepokojących objawów po zastosowaniu preparatu należy skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Krople spot-on na pasożyty
Preparaty spot-on aplikuje się bezpośrednio na skórę, zazwyczaj na karku między łopatkami, po rozchyleniu sierści. Miejsce powinno być dobrane tak, aby kot nie mógł dosięgnąć go językiem i zlizać produktu.
Krople mogą być wygodnym rozwiązaniem dla zwierząt, którym trudno podać lek doustny. Zakres działania zależy jednak od substancji czynnych znajdujących się w konkretnym preparacie. Nie można więc zakładać, że każdy produkt spot-on będzie odpowiedni na wszystkie rodzaje pasożytów wewnętrznych. Po aplikacji należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi konkretnego preparatu, np. w zakresie kontaktu miejsca podania z wodą czy innymi zwierzętami.
Co dzieje się po odrobaczeniu kota?
Po zastosowaniu odpowiedniego środka pasożyty zostają zabite lub usunięte z organizmu w sposób zależny od ich gatunku oraz zastosowanej substancji. Nie zawsze oznacza to, że opiekun zobaczy robaki w kuwecie. Część pasożytów może zostać wydalona w postaci trudnej do zauważenia.
Jeżeli mimo leczenia nadal występują objawy, widoczne są pasożyty albo stan kota się pogarsza, należy ponownie skontaktować się z lekarzem weterynarii. W niektórych przypadkach potrzebne może być kontrolne badanie kału lub kolejny etap leczenia.
FAQ: Jak długo po odrobaczeniu kot wydala robaki?
Nie ma jednego czasu właściwego dla wszystkich przypadków – zależy on od rodzaju pasożyta oraz zastosowanego preparatu. Widocznych robaków może nie być w kale w ogóle, dlatego skuteczności leczenia nie powinno się oceniać wyłącznie na podstawie zawartości kuwety.
Jak często odrobaczać koty wychodzące i koty niewychodzące?
Częstotliwość odrobaczania powinna zależeć przede wszystkim od stylu życia kota i ryzyka kontaktu z pasożytami. Innej profilaktyki wymaga zwierzę polujące i swobodnie wychodzące, a innej kot niewychodzący, który nie ma kontaktu z innymi zwierzętami.
Koty wychodzące, zwłaszcza polujące na gryzonie i ptaki, są narażone na częste zakażenia i reinwazje. Mogą więc wymagać częstszych badań kału oraz odpowiednio zaplanowanej profilaktyki przeciwpasożytniczej. U kotów niewychodzących ryzyko jest zwykle mniejsze, dlatego postępowanie może opierać się na rzadszych kontrolach i indywidualnej ocenie zagrożenia.
Nie należy przy tym traktować jednego schematu odrobaczania jako odpowiedniego dla każdego zwierzęcia. Znaczenie mają wiek, dieta, polowanie, obecność pcheł, kontakt z innymi zwierzętami i możliwość wychodzenia na zewnątrz. Na tej podstawie lekarz weterynarii może ustalić, jak często wykonywać badanie kału i kiedy stosować preparaty przeciwpasożytnicze.
Pierwsze odrobaczanie kociąt
Kocięta są szczególnie podatne na skutki silnej inwazji pasożytniczej. Glistą kocią mogą zarazić się m.in. za pośrednictwem mleka matki, dlatego profilaktykę rozpoczyna się już w pierwszych tygodniach życia.
Pierwsze odrobaczanie kociąt wykonuje się zwykle około 3.–4. tygodnia życia, a kolejne terminy ustala się zgodnie ze stosowanym schematem profilaktyki i zaleceniami lekarza weterynarii. Przed szczepieniami stan zdrowia kota oraz kwestie związane z pasożytami warto omówić z lekarzem prowadzącym.
Jak zapobiegać robakom u kota?
Ryzyka zakażenia pasożytami nie da się całkowicie wyeliminować, ale można je ograniczyć. Podstawą jest dopasowanie profilaktyki do trybu życia konkretnego zwierzęcia.
Znaczenie mają przede wszystkim regularne badania kału i odrobaczanie zgodnie z oceną ryzyka, a także skuteczne zwalczanie pcheł. Jest to szczególnie istotne ze względu na ich udział w przenoszeniu niektórych tasiemców.
W domu warto regularnie usuwać odchody i czyścić kuwetę dla kota. Po sprzątaniu należy dokładnie myć ręce. W przypadku kotów wychodzących ograniczenie polowania zmniejsza ryzyko zjedzenia zakażonego gryzonia czy ptaka. Znaczenie ma również bezpieczne żywienie i unikanie podawania surowego mięsa niewiadomego pochodzenia, szczególnie przy stosowaniu diety BARF dla kota.
Profilaktyka powinna obejmować również kontrolę stanu zdrowia zwierzęcia. Jeśli pojawią się wymioty, uporczywa biegunka, utrata masy ciała, widoczne pasożyty lub inne niepokojące objawy, najlepiej możliwie szybko zwieźć kota do lekarza weterynarii.
Czy człowiek może zarazić się robakami od kotów domowych?
Niektóre pasożyty występujące u kotów mają znaczenie zoonotyczne, czyli mogą zakażać również człowieka. Przykładem jest glista kocia (Toxocara cati), której jaja wydalane z kałem mogą po pewnym czasie stać się inwazyjne w środowisku.
Do zakażenia człowieka nie dochodzi jednak zazwyczaj przez samo głaskanie kota. Ryzyko wiąże się przede wszystkim z przypadkowym połknięciem inwazyjnych jaj znajdujących się w zanieczyszczonej glebie lub na zabrudzonych rękach. Szczególne znaczenie ma więc dokładne mycie rąk po sprzątaniu kuwety i pracach w ziemi, regularne usuwanie kocich odchodów oraz odpowiednia profilaktyka przeciwpasożytnicza zwierzęcia.
Przestrzeganie podstawowych zasad higieny pozwala istotnie ograniczyć ryzyko i nie ma powodu, aby z obawy przed pasożytami rezygnować z normalnego kontaktu z pupilem.
Bibliografia
-
Gałęcki R. Wybrane pasożyty wewnętrzne o potencjale zoonotycznym spotykane u psów i kotów. Cz. II. Tasiemce i nicienie. Weterynaria w Praktyce, 3/2020.
-
Gałęcki R. Najczęstsze inwazje pasożytnicze i pierwotniacze wykrywane metodami flotacji i sedymentacji u psów i kotów. Weterynaria NEWS.
-
Beugnet F., Bourdeau P., Chalvet-Monfray K. et al. Parasites of domestic owned cats in Europe: co-infestations and risk factors. Parasites & Vectors. 2014;7:291. DOI: 10.1186/1756-3305-7-291.
Formularz logowania i rejestracji
Dodaj komentarz